Tango Jalousie

Ze was 17 jaar, Odetteke, jongste dochter van Omer en Marguerite Vervaeke, twee broers waren vroeg overleden. De een aan een blinde darmontsteking de ander aan een longontsteking. Een beeldschoon meisje.

De oorlog is juist afgelopen, Omer en zwager Richard moeten proberen monden te voeden en doen dat niet met legale middelen. Woonachtig in het Vlaamse dorpje Wervik, tegen de grens van Frankrijk geplakt, blijkt de verleiding te groot om gebruik te maken van de kansen die er liggen. Bij een smokkel actie worden ze gearresteerd en mogen ze net voordat de oorlog echt afgelopen is voor ongeveer een jaar het cachot in. Moeder en drie dochters moeten zich maar zien te redden. Odette gaat vanuit Wervik in de huishouding. Ze vindt een gezin in de grote stad Gent bij docteur Mombeke, schoonzoon van de oudburgemeester van Menen. Nonkel Jerome is chauffeur van de oudburgemeester.

Odette begint al met een zwak gestel aan haar werk. De oorlog en de armoede eisen hun tol. Werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden: de paar franken die ze verdient gaan direct in de huishouding. Moeder Marguerite woont inmiddels met de twee jongste meiden bij haar oudste dochter Jeanne. Warm water is er niet, de toilet staat ergens achter in de ‘koer’.

Odette treft het niet. Docteur Mombeke is een tiran en eist veel te veel van haar. Als hij op ziekenbezoek naar zijn patiënten moet, geeft hij twee keer een brul. Een keer voor de chauffeur van dienst die hem rijdt in zijn auto. De tweede keer om Odette te roepen dat hij vertrekt. Odette maakt de ramen schoon. Een koud en nat werkje. Heel soms krijgt ze steun van vrouwkes uit de straat. Die brengen dan een keteltje warm water om dat te mengen met het koude water zodat het werk buiten iets draaglijker wordt.“Kom’n een keer van die trap af en knoop mijn veters van mijn schoenen”, klinkt bars door het huis. Vernederender kun je het niet hebben. Een vijfdaagse werkweek is volledig onbekend. Odetteke mag 1 keer in de vier weken op zondagochtend naar huis maar moet dezelfde avond weer terug in Gent zijn. Die zondag gaat vooral op aan de lange reis met de trein en bus. Gent – Wervik kent een lastige verbinding zeker in die tijd. Vaak stopt Odette nog even bij de burgemeesters familie in Menen. Dat zijn wel aardige mensen.

Op een dag, Odette loopt door het centrum van Gent op weg naar de markt. Boodschappenlijst in de mand. Groente, zeep, naaigerei enz. Het werken valt haar al erg zwaar, en ze is de uitputting nabij. Ze heeft erge pijn in haar tengere lijf. Dan, lopend over de markt hoort ze de tonen van een prachtig muziekstuk. Als door een magneet wordt ze ernaar toe getrokken. Uit een grammofoon in een winkel aan de markt klinken de prachtige klanken van een salonorkest.

Odette’s adem stokt, ze zoekt een beschut plekje en gaat op een stoep zitten. Luisterend naar de klanken van deze klassieke tango lopen opeens de tranen haar over de wangen. De sluizen openen zich. Zo mooi dit, en zo ongelukkig.

Op haar vrije zondag gaat Odette even langs de schoonvader van dokter Mombeke de oud burgemeester van Menen. Een adres waar ze vaker even kan ‘schuilen’ voor de nare wereld waar ze in leeft. Als de deur wordt geopend zakt ze in elkaar, totaal uitgeput en ernstig ziek. De goede mensen aarzelen geen moment en maken den docteur duidelijk dat Odette te ziek is om te kunnen werken. Ze wordt op bed gelegd om eerst maar eens een paar uur te slapen. Aan het eind van de middag laat de burgemeester de auto voorrijden. Odette wordt door Nonkel Jerome naar Wervik gebracht. Daar is ze te moe en te zwak om de verhalen te vertellen. Een longontsteking heeft haar geveld, de situatie is ernstig. De kracht in het tengere lijfje en de wil om te overleven is sterk. Nonkel Jerome haalt in Frankrijk medicijnen die nodig zijn en het lukt uiteindelijk om op te knappen. Werken bij docteur Mombeke hoeft niet meer. Dan maar af en toe honger lijden. Bijna dagelijks komt huisdocteur D”Hondt kijken hoe het met zijn patiënt gaat. Bij een ontmoeting van dokters onder elkaar maakt docteur D’Hondt zijn collega duidelijk dat hij verbijsterd is dat Mombeke een meisje onder zijn ogen laat bezwijken van het harde werken en de barre werkomstandigheden.

Nooit was ik achter dit verhaal gekomen als het fenomenale geheugen van mijn moeder niet zo goed werkte. Van mijn vriend Henk kreeg ik jaren geleden voor mijn verjaardag een prachtige cd met salonmuziek. Ik kopieerde het voor mijn ouders en mijn twee zussen. Een paar weken geleden zette ik tijdens mijn zorgweekend de cd bij Odette en Jacques sr op. En na een paar nummers herkende Odette direct de prachtige Tango Jalousie.

( https://www.youtube.com/watch?v=7mTEh5awKGQ ).

Met hulp van de gekopieerde cd met salonmuziek kon Odette deze herinnering ophalen. Een herinnering die het waard is om vast te leggen. Ik zie er een prachtige film in. In ieder geval een bijzondere blog!

 

Print Friendly

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>